Najczęściej występujące chłoniaki wywodzą się z frakcji komórek odpornościowych zwanych limfocytami B. Stanowią one poważny problem medyczny z uwagi na swoją różnorodność oraz częstość występowania. Na szczęście dysponujemy wieloma skutecznymi metodami leczenia tych nowotworów. Znaki rozpoznawcze nowych terapii to indywidualizacja leczenia oraz kojarzenie różnych typów terapii.

Prof. UM dr hab. n. med. Lidia Gil, Specjalista hematolog, transplantolog z Kliniki Hematologii i Transplantacji Szpiku Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu

Jako lekarz z ponad 30-letnim stażem potwierdzam z własnej praktyki, że chłoniaki z limfocytów B to jedne z najczęściej występujących nowotworów hematologicznych. W tej niezwykle heterogennej grupie chorób są nowotwory o różnym charakterze i stopniu agresywności. Są chłoniaki na tyle łagodne, że nie poddaje się ich leczeniu a jedynie obserwacji, ale są też i tak agresywne, iż należy niezwłocznie podjąć leczenie silnymi lekami i modyfikować je, dostosowując się do zmian, jakie zachodzą w samym nowotworze, jak i w tempie jego rozwoju. W sytuacji, kiedy decydujemy się jedynie na obserwację, chłoniak nie zagraża życiu. Dużo większe zagrożenie dla życia mogą dla takiego pacjenta stanowić inne ogólnoustrojowe lub układowe choroby, na które być może choruje, jak np. cukrzyca czy miażdżyca.

U pacjentów, u których konieczne jest zastosowanie leczenia, terapie dostosowywane są do typu chłoniaka, a także wieku i stanu ogólnego pacjenta. Zarówno w chłoniakach B-komórkowych bardziej agresywnych, jak i mniej agresywnych współcześnie w leczeniu prym wiedzie immunochemioterapia.

Leczenie chłoniaków agresywnych

W chłoniakach agresywnych leczenie jest bezwzględnie konieczne. Podstawą jest chemioterapia klasyczna skojarzona z przeciwciałem monoklonalnym przeciw limfocytom B (antyCD20). Udaje się dzięki temu uzyskać wyleczenie u ponad połowy chorych poddanych takiej terapii. Leczenie prowadzi się najczęściej w trybie jednodniowych hospitalizacji. Skuteczność i bezpieczeństwo takiej terapii umożliwiają jej zastosowanie także u pacjentów w podeszłym wieku, chociaż ze względu na schorzenia współistniejące częste w tej grupie chorych, istnieje konieczność jej modyfikacji.

Nie tylko immunochemioterapia

Modyfikacja terapii konieczna jest też w przypadku wznowy lub oporności chłoniaka na zastosowane leczenie. Uzyskuje się to, wdrażając kolejne linie chemioterapii oraz wykonując przeszczepienie komórek krwiotwórczych. Czas w jakim dochodzi do nawrotu choroby jest kluczowy dla podjęcia decyzji terapeutycznych.

W leczeniu chłoniaków agresywnych stosuje się też innowacyjne terapie komórkowe. To kosztowne, wyszukane, ale też bardzo skuteczne terapie. W Polsce wiodące ośrodki hematologiczne zabiegają o ich wdrożenie. Tak jest w przypadku najnowocześniejszej terapii molekularnej CAR-T – zatwierdzonej w USA i w Europie do stosowania, w Polsce jeszcze niedostępnej. Oparta jest ona o zmodyfikowane genetycznie własne limfocyty T pacjenta. Terapia CAR-T może w przyszłości stanowić alternatywę dla przeszczepu, której obecnie nie ma.

Leczenie chłoniaków małoagresywnych

Chłoniaki mało agresywne – ta nazwa może być myląca, gdyż pomimo braku agresywności jest to zawsze choroba nowotworowa, o charakterze przewlekłym. Można je tylko obserwować, ale w niektórych przypadkach wdrożenie leczenia jest konieczne, gdyż zaniechanie terapii mogłoby doprowadzić do postępu choroby i w konsekwencji do śmierci pacjenta. U chorych z tym typem chłoniaka coraz częściej odchodzi się od klasycznej chemioterapii i skłania się ku immunoterapii i  terapiom skierowanym na cele molekularne. Leki te mogą być podawane dożylnie, ale też i doustnie. Forma doustna chemio- lub immunoterapii jest coraz częstsza. Terapie w tej postaci, podobnie jak terapie klasyczne, również wymagają nadzoru, ponieważ pacjent otrzymuje silne leki, które mogą wywołać działania uboczne. Jednak komfort leczenia polegający na tym, że chory przyjmuje tabletkę i jest leczony ambulatoryjnie, jest olbrzymi. Dzisiaj już wiemy, że nowoczesne terapie celowane są bardzo skuteczne w leczeniu chłoniaków. Nie wszystkie jeszcze są dostępne w Polsce, ale mam nadzieję, że z czasem i to się zmieni.

Przeszczepienie komórek krwiotwórczych w chłoniakach mało agresywnych także można przeprowadzać, ale z uwagi na postęp w leczeniu zachowawczym, wskazania do tego zabiegu zawężają się w ostatnim czasie.

Podobne posty